An Chéad Lch. Lch. Roimhe Seo (CUID II.) Ar Aghaidh (CAIBIDEAL III. Priosuin agus Beairici Coinneala.)

30 1923

ACHT FÓRSAÍ COSANTA (FORÁLACHA SEALADACHA), 1923

CAIBIDEAL II.

Pagh.

Ní bainfar éinní as págh ach mar bheidh údaruithe.

126. —Íocfar págh oifigigh no saighdiúra de sna fórsaí gan éinní do bhaint as ach mar a húdaruítear leis an Acht so no mar a húdarófar le haon Rialacháin a déanfar fé, no le aon Acht eile den Oireachtas.

Caillfidh oifigigh págh go hátomaitigiúil i gcásanna áirithe.

127. —Caillfidh oifigeach go hátomaitigiúil págh in aghaidh gach lae—

(a) A bheidh sé as láthair tar éis tréigean do no gan cead.

(b) A bheidh sé i gciméad fé chúiseamh i gcionta má dhineann Cúirt Shíbhialta é do chiontú ann.

(c) A bheidh sé i gcimeád fé chúiseamh má dhineann Arm-Chúirt é do chiontú gan a mhalairt sin d'ordú i dtaobh a pháigh.

Caillfidh saighdiúirí págh go hátomaitigiúil i gcásanna áirithe.

128. —Caillfidh saighdiúir go hátomaitigiúil págh in aghaidh gach lae—

(a) A bheidh sé as láthair tar éis tréigean do no gan cead.

(b) A bheidh sé i gcimeád fé chúiseamh i gcionta má dhineann Cúirt Shíbhialta é do chiontú ann.

(c) A bheidh sé i gcimeád fé chúiseamh má dhineann Arm-Chúirt é do chiontú (gan a mhalairt sin d'ordú i dtaobh a pháigh).

(d) A bheidh sé i gcimeád fé chúiseamh i bheith as láthair gan cead má dhineann a Oifigeach Ceannais ina dhiaidh sin é do dhaora chun coinneála.

(e) A bheidh sé fé phríosúntacht a ghearrfidh Arm-Chúirt no Cúirt Shíbhialta air.

(f) A bheidh sé fé choinneáil a ghearrfidh Arm-Chúirt no a Oifigeach Ceannais air.

Míniú ar an bhfocal “Lá.”

129. —Chun crícheanna Altanna 127 agus 128 den Acht so; féadfidh an tAire o am go ham le rialachán no le hordú a fhaisnéis cad a tuigfar a bheith ina lá nea-láithreachta, ina lá i gcimeád, no ina lá príosúntachta no coinneála, i dtreo ámh—

(a) Ná háireofar chun na gcrícheanna roimhráite, duine do bheith as láthair, i gcimeád, i bpríosún ná fe choinneáil marar mhair an nea-láithreacht, an cimeád, an phríosúntacht no an choinneáil sin sé huaire a' chluig no thairis sin, ach amháin sa chás gur dhin an nea-láithreacht an nea-láithreach do chose ar dhualgas mileata éigin do dhéanamh i dtreo go raibh ar dhuine éigin eile é do dhéanamh;

(b) Go bhféadfar tréimhse nea-láithreachta, tréimhse i gcimeád, no tréimhse príosúntachta no coinneála a thosnuigh roimh mheán-oíche agus a chríochnuigh tar éis meán-oíche d'áireamh mar lá;

(c) Go gcomhreofar uimhir na laethanta ón am a thosnuigh an nea-láithreacht, an cimeád, an phríosúntacht no an choinneáil; agus

(d) Ná háireofar mar bhreis agus lá aon tréimhse is giorra ná cheithre huaire fichead.

Gearra siar a féadfar a dhéanamh i ngnáth-phágh oifigeach.

130. —Féadfar an gearra siar so a leanas a dhéanamh sa ghnáth-phágh a bheidh ag dul d'oifigeach:—

(a) An tsuim is gá chun cúiteamh aon chostais, cailliúna, damáiste no scrios a tháinig as déanamh aon chionta, do dhéanamh suas, pé cúiteamh a mholfidh an Arm-Chúirt a chiontuigh sa chionta san é.

(b) An tsuim is gá chun págh do dhéanamh suas a choinnigh sé ar aon oifigeach no saighdiúir go nea-dhleathach no gur dhiúltaigh sé go nea-dhleathach d'é d'íoc leis.

(c) An tsuim is gá chun aon fhíneáil d'íoc a chuir Arm-Chúirt no Cúirt Shíbhialta air.

(d) An tsuim is gá chun aon chailliúint, damáiste no scrios maoine puiblí a dhéanamh suas a chífar don Aire, tar éis fiosrú cuibhe do dhéanamh, a bheith tagtha as aon ghníomh anncheart no faillí a dhin an t-oifigeach.

Gearra siar a féadfar a dhéanamh i ngnáth-phágh saighdiúirí.

131. —Féadfar an gearra siar so a leanas a dhéanamh sa ghnáth-phágh a bheidh ag dul do shaighdiúir:—

(a) An gnáth-phágh go léir in aghaidh gach lae a bhí sé in óspidéal de dheascaibh breoiteacht a dheimhnigh an dochtúir ceart oifigiúil, a bhí ag tabhairt aire dho san óspidéal, a bheith tagtha air de bharr cionta fén Acht so do dhéanamh. Sa bhfo-alt so ciallóidh an focal “la” lá iomlán cheithre huaire fichead.

(b) An tsuim is gá chun cúiteamh aon chostais, cailliúna, damáiste no scrios, a tháinig as déanamh aon chionta, do dhéanamh suas, pé cúiteamh a mholfidh an Arm-Chúirt a chiontuigh sa chionta san é, no, má admhuíonn sé an cionta agus go socrófar le hordú fé Alt 120 (1) den Acht so déanamh in éamais é thriail, a molfar leis an ordú san no le haon ordú eile a dhéanfidh údarás mileata inniúil fén Alt san.

(c) An tsuim is gá chun pé cúiteamh a dhéanamh suas a mholfidh a Oifigeach Ceannais no Arm-Chúirt mar gheall ar chostaisí gurb é fé ndeár iad no mar gheall ar aon chailliúint no damáiste no scrios a dhin sé maidir le haon airm, amuinisean, gléasa, cuid éadaigh, instruimidí no riachtanaisí reisiminte no aon fhóirgintí no maoin, ach i gcás mola a dhéanfidh Oifigeach Ceannais ní raghaidh an gearra siar thar £10 i gcás ar bith.

(d) An cion nách foláir do a thabhairt, mar dhuine a bhaineann le haontán, chun cúiteamh a dhéanamh ar dhamáiste beairice, a chífar, tar éis fiosrú cuibhe a déanfar ar an gcuma orduithe, a bheidh tagtha as gníomh no faillí thoiliúil a dhin duine no daoine do-aitheanta den aontán i rith na tréimhse a bhí an t-aontán san i seilbh.

Chun críche na míre seo, cialluíonn an focal “damáiste beairice” damáiste no cailliúint no scrios aon áitribh ina bhfuil saighdiúirí ar ceathrú no ar billéadacht ann, no damáiste no cailliúint no scrios aon dultaisí, daingneán, troscáin no éifeachtaí ann no ag baint leis, agus foluíonn an focal “aontán” aon chuid d'aontán.

(e) An tsuim is gá chun fíneáil d'íoc a mhol Arm-Chúirt, a Oifigeach Ceannais, a Cheannasaí Complachta, no Cúirt Shíbhialta.

(f) An tsuim is gá chun aon tsuim d'íoc gur dhin an tAire, no aon oifigeach d'ainmnigh sé chuige sin, a ordú go n-íocfí í mar a luaidhtear san Acht so chun a bhean no a dhuine clainne no aon leanbh tabhartha do chothú no mar chuid de chostas aon fhóirithine a tugadh ar iasacht dá mhnaoi agus dá dhuine clainne:

Ach an méid a bainfar as gnáth-phágh fén Alt so ní ragha sé, i seachtain ar bith, thar dhá dtrian an pháigh a bheidh don chiontathóir i gcóir na seachtaine sin.

Conus a maithfar págh-chailliúint átom aitigiúil agus gearra siar as págh

132. —Féadfaidh an tAire maitheamh do thabhairt in aon phágh-chailliúint átom aitigiúil no gearra siar as págh a húdaruítear leis an Acht so.

Tuille i dtaobh baint as gnáthphágh.

133. —(1) Aon tsuim a údaruíonn an tAcht so a bhaint as gnáth-phágh oifigigh no saighdiúra, féadfar, gan dochar d'aon tslí eile chun í bhaint amach, í bhaint as an ngnáth-phágh no as aon tsuimeanna a bheidh ag dul don oifigeach no don tsaighdiúir sin, agus san ar pé cuma agus, tar éis a bhainte as no a bhainte amach, féadfar í leithreasú ar pé cuma a hórdófar o am go ham le haon rialachán no ordú a dhéanfidh an tAire.

(2) I gcásanna amhrais i dtaobh an méid páigh is ceart a thabhairt amach no an méid is ceart a chailliúint go hátomaitigiúil no a bhaint as págh atá ag dul d'oifigeach no do shaighdiúir, féadfar an págh san do choinneáil siar go dtí go gcuirfar in úil cadé an t-ordú atá déanta ag an Aire ina thaobh agus ní bheidh dul thar an ordú san.

Cosc le págh, etc., do shanna.

134. —Beidh gan brí gach sanna a déanfar agus gach muirear a cuirfar agus gach réiteach chun sanna do dhéanamh no muirear do chur ar aon phágh is iníoctha le haon oifigeach no saighdiúir, no ar aon phinsean, liúntas no fóirithin is iníoctha le haon oifigeach no saighdiúir den tsórt san no le n-a mhnaoi, le n-a bhaintrigh, le n-a dhuine clainne no le gaol eile dho, no le héinne ar son seirbhíse mileata.

Pionóisí mar gheall ar mhionn éithigh agus ar phearsanáil.

135. —(1) Má foráltar le haon rialacháin a dhéanfidh an tAire no an tAire Airgid i dtaobh íoc aon luach saothair, pinsin, no liúntais airm no íoc aon tsuime is iníoctha ar son seirbhíse mileata, no i dtaobh íoc airgid no seachada maoine i seilbh na n-údarás mileata, gur fé mhionn no le faisnéis reachtúil a cruthófar céannacht an ghlacadóra no éinní eile a bhaineann leis an íoc san, féadfidh an té a luadhfar sna rialacháin an mionn san do chur agus an fhaisnéis sin do ghlaca, agus éinne a adéarfidh ráiteas bréagach sa mhionn no sa bhfaisnéis sin go toiliúil, féadfar pionós do chur air mar gheall ar mhionn éithigh.

(2) Einne a neosaidh go bréagach d'aon údarás mileata no síbhialta go mbaineann sé leis na forsaí no leis an gcúl-thaca a bunófar fé aon Acht den Oireachtas no gur fear áirithe sna Fórsaí no sa gCúl-thaca san é, tuigfar é do bheith ciontach i bpearsanáil.

(3) Einne a bheidh ciontach i gcionta fén Acht Bréag-Phearsanála, 1874, maidir le haon phágh, luach saothair, pinsean no liúntas airm, no le haon tsuim is iníoctha ar son seirbhíse mileata, no le haon airgead no maoin i seilbh na n-údarás mileata, no a bheidh ciontach i bpearsanáil fén Alt so, ar a fháil ciontach ar an slí achmair féadfar é chur fé phríosúntacht, i dteanta no d'éamais daor-oibre, ar feadh téarma nách sia ná trí mhí, no fé fhíneáil ná raghaidh thar cúig púint fhichead.

(4) Ach ní choiscfidh éinní san Alt so dlí ná pionós do chur ar éinne fé aon achtachán eile ná fén dlí choitiann i dtaobh aon chionta, ach gan é phionósú fé dhó ar an aon chionta amháin.