CUID V

Fógra i dTaobh Tionóiscí agus Galar agus a nImscrúdú

Fógra

98. —(1) Má tharlaíonn tionóisc i mianach nó i gcairéal, a thabharfaidh bás duine a bheidh ar fostú nó a dhéanfaidh díobháil mhór choirp dó, déanfaidh an duine freagrach fógra i dtaobh na tionóisce, i cibé foirm agus le cibé sonraí a shonróidh an tAire, a thabhairt láithreach do chigire agus do cibé duine a bheidh de thuras na huaire—

(a) i gcás ina mbeidh comhlachas nó comhlacht ann a bheidh ionadaitheach do thromlach na ndaoine a fhostaítear, ainmnithe ag an gcomhlachas nó ag an gcomhlacht sin,

(b) in aon chás eile, ainmnithe go comhpháirteach ag comhlachais nó comhlachtaí atá ionadaitheach i dteannta a chéile do thromlach den sórt sin,

chun fógraí faoin bhfo-alt seo a fháil thar ceann na ndaoine a fhostaítear amhlaidh.

(2) I gcás ina dtabharfar fógra faoin bhfo-alt seo i dtaobh tionóisce ba chúis le díobháil mhór choirp do dhuine, agus tar éis é a thabhairt go bhfaighidh an duine díobhálaithe bás, déanfaidh an duine freagrach, chomh luath is a gheobhaidh sé fios a bháis, fógra ina thaobh a thabhairt do chigire agus don duine a bheidh ainmnithe amhlaidh.

(3) Má tharlaíonn tionóisc lena mbaineann an t-alt seo do dhuine a bheidh ar fostú i mianach nó i gcairéal agus nach é úinéir an mhianaigh nó an chairéil fostóir iarbhír an duine sin, beidh an fostóir iarbhír ciontach i gcion má mhainníonn sé an tionóisc a chur in iúl láithreach don duine freagrach.

99. —(1) Má bhíonn an tAire ar an tuairim go bhfuil aon chineál speisialta teagmhas i mianaigh nó i gcairéil de shaghas atá chomh contúirteach sin go bhfuil sé fóirsteanach go mbeadh fógra le tabhairt faoi alt 98 i ngach cás, féadfaidh sé, le hordú, forálacha an ailt sin a leathnú ionas go mbainfidh siad le teagmhais den chineál sin, cibé acu a thagann nó nach dtagann bás nó díobháil mhór choirp dá ndeasca.

(2) In aon imeachtaí a thionscnófar faoin Acht seo maidir le mainneachtain faoi fhógra a thabhairt i dtaobh teagmhais de shórt ar bith i mianach nó i gcairéal, arb imeachtaí iad nach bhféadfaí a thionscnamh gan ordú faoin alt seo, is cosaint é don duine a chúiseofar a chruthú nárbh fios dó gur tharla an teagmhas agus go ndearna sé gach beart réasúnach chun go gcuirfí teagmhais den sórt sin in iúl dó.

100. —(1) Féadfaidh an tAire, le hordú, feidhm a thabhairt (faoi réir cibé eisceachtaí, oiriúnuithe agus modhnuithe, más ann, a shonrófar san ordú) d'fhorálacha alt 98 maidir le tolgadh aon ghalair den sórt a shonrófar san ordú ag duine a bheidh ar fostú i mianach nó i gcairéal.

(2) In aon imeachtaí a thionscnófar faoin Acht seo, de bhua ordú faoin alt seo, maidir le mainneachtain faoi fhógra a thabhairt i dtaobh galar a bheith tolgtha ag duine a bheidh ar fostú i mianach nó i gcairéal, is cosaint é don duine a chúiseofar a chruthú nárbh eol dó go raibh an duine céadluaite tar éis an galar a tholgadh.

101. —Nuair a chuirfidh cróinéir ionchoisne ar chorp aon duine a bhféadfadh sé gurbh é ba thrúig bháis dó aon tionóisc, teagmhas nó galar a gceanglaítear leis an gCuid seo, nó fúithi, fógra a thabhairt ina thaobh, beidh éifeacht ag na forálacha seo a leanas:

(a) cuirfidh an cróinéir an t-ionchoisne ar atráth mura rud é—

(i) go bhfuil cigire, nó duine éigin eile atá ag láithriú thar ceann an Aire, i láthair chun na himeachtaí a fhaire, nó

(ii) i gcás nach mbaineann an t-ionchoisne ach le bás duine amháin agus inar chuir an cróinéir fógra faoi am agus áit an ionchoisne chun an Aire in am chun é a bheith ag an Aire ceithre huaire is fiche a chloig ar a laghad roimh am an ionchoisne a thionól, gur dóigh le tromlach an ghiúiré nach gá an t-ionchoisne a chur ar atráth;

(b) má chuireann an cróinéir an t-ionchoisne ar atráth—

(i) féadfaidh sé, roimh é a chur ar atráth, fianaise a ghlacadh chun an corp a aithint agus a ordú go n-adhlacfar an corp,

(ii) déanfaidh sé, ceithre lá ar a laghad sula dtionólfaidh sé an t-ionchoisne atrátha, fógra i scríbhinn a chur chun an Aire faoin am agus faoin áit a dtionólfar an t-ionchoisne atrátha;

(c) ní bheidh aon duine cáilithe chun bheith ar an ngiúiré más duine é a bhfuil leas pearsanta aige sa mhianach nó sa chairéal arb ann nó ina thimpeall a tharla an tionóisc nó an teagmhas, nó a tolgadh an galar, nó má bhíonn sé ar fostú ann nó ina thimpeall nó ina bhainistíocht;

(d) beidh de dhualgas ar an duine a ghairfidh an giúiré gan aon duine atá dícháilithe faoi mhír (c) a ghairm, agus beidh de dhualgas ar an gcróinéir gan ligean d'aon duine den sórt sin dul faoi mhionn ná suí ar an ngiúiré;

(e) beidh na daoine seo a leanas, faoi réir chumhacht an chróinéara chun aon cheist a dhícheadú más dóigh leis nach ceist ábhartha í nó nach ceist chuí í ar dhóigh éigin eile, i dteideal aon fhinné a cheistiú, i bpearsain nó trí abhcóide nó trí aturnae;

(i) cigire nó aon duine eile a láithreoidh thar ceann an Aire,

(ii) aon ghaol nó cara don duine ar i dtaobh a bháis atá an t-ionchoisne á dhéanamh,

(iii) úinéir an mhianaigh nó an chairéil inar tharla an tionóisc nó an teagmhas nó inar tolgadh an galar,

(iv) aon duine a bheidh ceaptha i scríbhinn ag tromlach na ndaoine a fhostaítear sa mhianach nó sa chairéal,

(v) aon duine a bheidh ceaptha i scríbhinn ag aon cheardchumann, carachumann nó comhlachas eile daoine lenar bhain an t-éagach tráth a bháis nó lena mbaineann aon duine a fhostaítear sa mhianach nó sa chairéal,

(vi) aon duine a bheidh ceaptha i scríbhinn ag aon chomhlachas fostóirí a bhfuil an t-úinéir ina chomhalta de;

(f) mura mbeidh cigire nó duine thar ceann an Aire i láthair ag an ionchoisne agus go dtabharfar fianaise i dtaobh aon fhaillí a bheith ina cúis nó ina leaschúis leis an tionóisc, leis an teagmhas nó leis an ngalar, nó i dtaobh aon lochta sa mhianach nó sa chairéal nó ina thimpeall ar dóigh leis an gcróinéir nó leis an ngiúiré gur gá é a leigheas, cuirfidh an cróinéir fógra i scríbhinn chun an Aire i dtaobh na faillí nó an lochta.

102. —(1) Má tharlaíonn tionóisc nó teagmhas eile (a gceanglaítear i gceachtar cás leis an gCuid seo fógra a thabhairt ina thaobh), ní chuirfidh aon duine isteach ar an áit inar tharla sé ná ní bhainfidh sé le haon ní ann—

(a) roimh thrí lá glan a bheith caite tar éis fógra i dtaobh na tionóisce nó an teagmhais eile a thabhairt de réir na Coda seo, nó

(b) roimh chuairt a bheith tugtha ar an áit ag cigire agus cigireacht a bheith déanta air i bhfeidhmiú na gcumhachtaí a thugtar chuige sin leis na forálacha den Acht seo a bhaineann le cigireacht ag oibrithe,

cibé acu is túisce a tharlóidh.

(2) Ní chuirfidh aon ní san alt seo cosc le déanamh aon ní ag cigire nó le toiliú cigire.

(3) In aon imeachtaí a thionscnófar maidir le sarú ar an alt seo arb é déanamh aon ghnímh é, is cosaint é a chruthú gur ghá an gníomh sin a dhéanamh chun sábháilteacht an mhianaigh nó an chairéil nó daoine ann a áirithiú.

Imscrúduithe

103. —Má tharlaíonn tionóisc nó teagmhas eile i mianach nó i gcairéal (a gceanglaítear leis an gCuid seo i gceachtar cás fógra a thabhairt ina thaobh), féadfaidh an tAire, tráth ar bith, a ordú do chigire tuarascáil speisialta a thabhairt ina leith, agus féadfaidh an tAire a chur faoi deara go bpoibleofar aon tuarascáil den sórt sin cibé tráth, agus ar cibé modh, is cuí leis.

104. —(1) Féadfaidh an tAire, más fóirsteanach leis é, a ordú go ndéanfar imscrúdú foirmiúil ar aon tionóisc nó teagmhas eile nó aon chás inar tolgadh galar, nó a bhfuil amhras ann gur tolgadh é, i mianach nó i gcairéal agus ar a chúiseanna agus a imthosca.

(2) Beidh éifeacht ag na forálacha seo a leanas maidir le himscrúdú faoin alt seo:

(a) féadfaidh an tAire duine inniúil a cheapadh chun an t-imscrúdú a dhéanamh, agus féadfaidh sé aon duine ag a bhfuil eolas dlíthiúil nó eolas speisialta a cheapadh chun gníomhú mar mhéasúnóir i ndéanamh an imscrúdaithe;

(b) déanfaidh an duine nó na daoine a cheapfar amhlaidh (dá ngairtear an binse anseo feasta san fho-alt seo) an t-imscrúdú i gcúirt oscailte ar an modh agus faoi na coinníollacha is éifeachtúla leis an mbinse chun cúiseanna agus imthosca na tionóisce nó an teagmhais nó an cháis ghalair a fhionnadh, agus chun a chur ar chumas an bhinse a thuarascáil a thabhairt;

(c) beidh ag an mbinse, chun críocha an imscrúdaithe, cumhachtaí uile Breithimh den Chúirt Dúiche le linn don bhinse bheith ag éisteacht ionchúisimh i gcion faoin Acht seo, agus cumhachtaí uile cigire faoin Acht seo agus, ina dteannta sin, cumhacht—

(i) chun dul isteach in aon áit nó foirgneamh agus cigireacht a dhéanamh air, más dóigh leis an mbinse gur gá chun na gcríocha sin dul isteach ann nó cigireacht a dhéanamh air;

(ii) chun a cheangal, le toghairm arna síniú ag an mbinse, go bhfreastalóidh gach duine ar cuí leis an mbinse é a ghairm os a chomhair agus é a cheistiú chun na gcríocha sin, agus chun a cheangal go dtabharfar freagraí nó tuairisceáin ar cibé fiosruithe is cuí leis a dhéanamh;

(iii) chun a cheangal go dtabharfar ar aird gach leabhar, páipéar agus doiciméad a mheasfaidh an binse a bheith tábhachtach chun na gcríocha sin;

(iv) chun daoine a chur faoi mhionn agus chun a cheangal ar aon duine a cheisteofar dearbhú a dhéanamh agus a shíniú i dtaobh fírinne na ráiteas a rinne sé le linn a cheistithe;

(d) lamhálfar do dhaoine a dhéanfaidh freastal mar fhinnéithe os comhair an bhinse cibé caiteachais a lamhálfaí d'fhinnéithe a dhéanfadh freastal os comhair cúirte taifid, agus i gcás díospóide i dtaobh an méid a bheidh le lamháil, tarchuirfidh an binse an díospóid chun máistir fómhais don Ard-Chúirt agus déanfaidh seisean, arna iarraidh sin air faoi shíniú an bhinse, méid ceart na gcaiteachas a fhionnadh agus a dheimhniú;

(e) tabharfaidh an binse tuarascáil don Aire ina luafar cúiseanna agus imthosca na tionóisce, an teagmhais nó an cháis ghalair, agus cuirfidh an binse leis an tuarascáil aon tuairimí is cuí leis a thabhairt;

(f) féadfaidh an binse a cheangal go mbeidh na caiteachais faoina ndeachthas in imscrúdú faoin alt seo agus ina thaobh (lena n-áirítear luach saothair aon daoine a ceapadh chun gníomhú mar mheasúnóirí) le híoc go hiomlán nó go páirteach ag aon duine a gaireadh os comhair an bhinse agus ar dóigh leis an mbinse, mar gheall ar aon ghníomh nó mainneachtain aige féin nó ag aon seirbhíseach nó gníomhaire dó, é a bheith freagrach i gcáilíocht ar bith sa tionóisc, sa teagmhas nó sa chás galair, ach measfar gur cuid de chaiteachais an Aire ag riaradh an Achta seo dó aon chaiteachais den sórt sin nach gceanglófar iad a íoc amhlaidh;

(g) duine ar bith, a mhainneoidh, gan leithscéal réasúnach (a mbeidh a chruthú air féin), tar éis na cáiteachais (más ann) a mbeidh sé ina dteideal a thairiscint dó, déanamh de réir aon toghairme nó ceanglais a chuirfidh an binse air, nó a choiscfidh nó a bhacfaidh an binse i bhfeidhmiú a dhualgais, beidh sé ciontach i gcion faoin alt seo agus ar a chiontú ann go hachomair dlífear fíneáil nach mó ná fiche punt a chur air, agus, i gcás mainneachtain i gcomhlíonadh ceanglais chun aon tuairisceán a thabhairt nó aon doiciméad a thabhairt ar aird, má leantar tar éis an chiontaithe den mhainneachtain inar ciontaíodh duine amhlaidh, beidh sé ciontach i gcion eile faoin alt seo agus ar a chiontú ann go achomair dlífear fíneáil nach mó ná deich bpunt a chur air in aghaidh gach lae a leanadh amhlaidh den mhainneachtain;

(h) féadfaidh an tAire a chur faoi deara go bpoibleofar tuarascáil an bhinse cibé tráth, agus ar cibé modh, is cuí leis.